top of page

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) ve Akut Stres Bozukluğu (ASB) Hakkında Her Şey

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) nedir?
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) tanısı alma olasılığını arttırabilecek etmenler
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Tedavisi

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Nedir?

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) travmatik olaylara maruz kaldıktan sonra ortaya çıkabilecek bir durumdur.

 

TSSB, travmatik bir olaya maruz kaldıktan günler, haftalar ve hatta aylar sonra gelişebilen daha kronik bir durumdur.

 

Bireyin günlük yaşamı ve ruhsal sağlığı üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilir, doğru bir şekilde teşhis etmek ve tedavi etmek için psikiyatristlerin tanısal bulgularını anlamak önemlidir.

 

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) için Tanısal Bulgular

 

TSSB için tanı kriterleri Mental Bozuklukların Teşhis ve İstatistik El Kitabı, 5. baskısında (DSM-5) listelenmiştir. TSSB tanısı konulabilmesi için, bir kişinin travmatik bir olaya maruz kalmış olması ve dört spesifik kategoride semptomlar yaşaması gerekir: müdahaleci düşünceler, kaçınma, bilişlerde ve ruh halindeki olumsuz değişiklikler ve uyarılma ve tepkisellikte değişiklikler.

 

Müdahaleci Düşünceler: Bu kategori, travmatik olayla ilgili istenmeyen, tekrarlanan düşünceler, anılar, rüyalar veya geri dönüşler anlamına gelir. Bu müdahaleci düşünceler üzücü olabilir ve bir bireyin günlük hayatını bozabilir.

 

Kaçınma: Bu kategori, bireyin travmatik olay hakkında düşünmekten veya bu olayı hatırlatmaktan kaçınma çabalarını ifade eder. Bu, olayla ilgili anıları tetikleyen insanlardan, yerlerden, etkinliklerden veya durumlardan kaçınmayı içerebilir.

 

Bilişlerde ve Ruh Halinde Olumsuz Değişiklikler: Bu kategori, bir kişinin kendisi, başkaları ve dünya hakkında düşünme biçimindeki olumsuz değişikliklerin yanı sıra ruh hali ve duygusal tepkisellikteki değişiklikleri ifade eder. Bu, suçluluk, utanç, öfke ve depresyon duygularının yanı sıra olumsuz kendilik algıları ve başkaları hakkında çarpıtılmış görüşleri içerebilir.

 

Uyarılma ve Tepkisellikteki Değişiklikler: Bu kategori, uyku güçlüğü, sinirlilik, öfke patlamaları ve artan irkilme tepkisi dahil olmak üzere, bireyin uyarılma ve tepkisellik düzeyindeki değişiklikleri ifade eder.

 

Psikiyatristler tarafından TSSB tanı kriterlerini daha iyi anlamak için yürütülen birkaç çalışmadan bazıları:

 

TSSB'si olan bireylerde artan kortizol seviyeleri: Journal of Psychiatric Research'te yayınlanan bir araştırma, TSSB'si olan bireylerin, TSSB'si olmayanlara kıyasla stresle ilişkili bir hormon olan kortizol düzeylerinin arttığını bulmuştur.

 

Journal of Neuropsychiatry and Clinical Neurosciences'ta yayınlanan başka bir çalışma TSSB'si olan bireylerin, beynin travmatik anıları işleme ve depolama ile ilişkili bölgeleri olan amigdala ve hipokampustaki değişiklikler dahil olmak üzere beyin yapısı ve işlevinde değişikliklere sahip olduğunu bulmuştur.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) tanısı alma olasılığını arttırabilecek etmenler nelerdir?

Tanımı gereği tetikleyici etken (stresör) TSSB oluşumunda ana nedensel etmendir ancak tetikleyici etkenin olması bozukluğun oluşması için tek başına yeterli değildir. Tetikleyici etkenin kişi açısından öznel anlamı da önemlidir. Örseleyici bir travma ile karşılaşıldığında bile pek çok kişide TSSB belirtisi oluşmaz, bunun yanı sıra çoğu kişiye göre sıradan ya da felaket niteliği taşımayan olaylar bazı bireylerde TSSB'na yol açabilmektedir.

​​​​​

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Tedavisi

 

  • Bireylerin travmatik olayla ilgili korku ve kaygılarıyla yüzleşmelerine ve bunların üstesinden gelmelerine yardımcı olan maruz bırakma terapisini içeren Bilişsel Davranışçı Terapi (CBT)

  • Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme (EMDR), bireylerin travmatik deneyimlerini işlemesine ve bütünleştirmesine yardımcı olmak için göz hareketlerini kullanan bir terapidir.

  • Anksiyete ve depresyon semptomlarını azaltmak için seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI'lar) veya diğer antidepresanlar gibi ilaçlar

  • Bireylerin deneyimlerini benzer deneyimlere sahip diğer kişilerle paylaşmaları için güvenli ve destekleyici bir ortam sağlayabilen grup terapisi veya destek grupları

  • Anksiyete ve stres semptomlarını azaltmak için derin nefes alma ve ilerleyici kas gevşemesi gibi gevşeme teknikleri

 

TSSB tedavisinin kişiye ve semptomlarının şiddetine bağlı olarak değişebileceğini not etmek önemlidir. En iyi tedavi yöntemini belirlemek için bir ruh sağlığı uzmanıyla çalışmak en sağlıklısıdır.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) için Tanısal Bulgular
Psikiyatristler tarafından TSSB tanı kriterlerini daha iyi anlamak için yürütülen birkaç çalışma
bottom of page